Hoạ sĩ truyện tranh: Đặt hy vọng vào người trẻ

(VietNamNet) - Cho dù không có khả năng của một hoạ sĩ, cơ hội của bạn vẫn còn. Miễn là có một trí tưởng tượng phong phú và khả năng sáng tác kịch bản lôi cuốn. Cộng với sự đam mê và...liều mạng theo đuổi. Năng khiếu hội hoạ. Óc tưởng tượng phong phú. Cảm xúc tinh tế. Và niềm đam mê dẫn đường...Đó là những tố chất để trở thành một hoạ sĩ truyện tranh. Khởi đầu từ hai bàn tay

Nguyễn Thành Phong, SV ĐH Mỹ thuật Hà Nội tự hoạ theo kiểu manga
“Chúng tôi quen nhau từ 5 năm trước, khi cả hai vừa bước chân vào ngưỡng cửa cấp ba. Nhưng từ khi có kế hoạch vẽ truyện tranh cho đến khi có tác phẩm đầu tay là cả một chặng đường dài.Tháng 10/2004 khi công ước Bern có hiệu lực tại Việt Nam, những người như chúng tôi mới có thể chính thức nghĩ tới sự khởi đầu. Trước đó, chúng tôi nghiên cứu thị trường truyện tranh Việt Nam, đọc các tài liệu về manga, phác thảo các kịch bản, và cố gắng hình thành một phong cách vẽ riêng so với các hoạ sĩ khác. Cuối năm 2004, chúng tôi gửi tác phẩm đầu tay đến tạp chí TDDVFC của Phan Thị (lúc ấy đang lừng lẫy với bộ “Thần đồng đất Việt”). Vào thời điểm đó, TDDVFC đang là tạp chí truyện tranh duy nhất tại Việt Nam. Tác phẩm của chúng tôi đã gây sự chú ý. Ngay sau đó, Phan Thị đề nghị chúng tôi hợp tác trong mục “Bán chuyên” nhưng chúng tôi từ chối. Một sự dại dột- nhiều người bảo thế.” Nguyễn Khánh Dương cười. Chỉ trong một thời gian ngắn, rất ngắn, hai cái tên Nguyễn Thành Phong- Nguyễn Khánh Dương đã trở nên nổi tiếng với các độc giả trẻ của truyện tranh.
Sau bộ “Thần đồng đất Việt” của hoạ sĩ Lê Linh thì tác phẩm của Phong-Dương đã được chấp nhận. Kịch bản truyện hấp dẫn với yếu tố hài hước nhẹ nhàng, phong cách vẽ ngay từ khi mới trình làng đã gây nhiều ngạc nhiên với sự mộc mạc nhưng tinh tế. Từ “Nhi và Tũn”, “Long Thần tướng” đến “Orange” đều có sức lôi cuốn mạnh mẽ, đặc biệt với đối tượng teen- vốn không mấy mặn mà với truyện tranh trong nước. Thành công lớn nhất của Phong – Dương là đã thoát ra khỏi ảnh hưởng của manga (Nhật Bản) gần như đã thành truyền thống trong phong cách vẽ của nhiều nhóm vẽ trẻ ở Việt Nam. Những người trẻ như Phong Dương và nhiều nhóm vẽ khác như BRO, Clap, DMM..quả thật đã đem lại sự tươi tắn cho nền truyện tranh vốn già cỗi, quá nặng về giáo dục và kém hấp dẫn của Việt Nam. Cho dù đây mới chỉ là những bước khởi đầu. Và cũng là một sự lựa chọn nghề nghiệp đầy mạo hiểm và thú vị: nghề hoạ sĩ truyện tranh.Không phải đến công ước Bern, người ta mới có đôi chút khái niệm về nghề vẽ truyện tranh. Nhưng với giới trẻ thì trở thành hoạ sĩ truyện tranh vẫn còn là cái gì đó quá xa lạ. Trong khi ở Nhật Bản, hoạ sĩ truyện tranh là một nghề có thể trở thành tỷ phủ, được xã hội tôn trọng.
Dân mỹ thuật ra trường không mấy ai ôm ấp hy vọng đi theo con đường này. Làm hoạ sĩ, nhà thiết kế... thậm chí thất nghiệp đi vẽ panô quảng cáo, nhưng trở thành hoạ sĩ truyện tranh thì...phải xem lại.Hiện tại mới chỉ có một cơ sở duy nhất đào tạo chính thức trong lĩnh vực này: trường ĐHDL Hồng Bàng (TP.HCM) với chuyên ngành sáng tác truyện tranh mới được thành lập khoảng gần hai năm nay.
Thực tế, các hoạ sĩ trẻ của chúng ta gần như không qua một trường lớp đào tạo chính thức nào về chuyên ngành. Một phần không nhiều là xuất phát từ dân Mỹ thuật, Kiến trúc...Phấn lớn là sáng tác theo cảm tính, theo học một số lớp ngắn hạn do các công ty tư nhân tổ chức và học hỏi các bậc đàn anh.Mọt hoạ sĩ truyện tranh chuyên nghiệp cần phải biết rất nhiều thứ: một nền tảng hội hoạ căn bản (kỹ thuật vẽ người, vẽ background, phối cảnh...), khả năng sáng tác kịch bản, xử lý tranh qua vi tính và thiết kế bố cục hình ảnh...Cũng gần giống như tạo nên một bộ phim: có khâu đạo diễn, kịch bản, thiết kế, bối cảnh...Nhưng khác là hoạ sĩ truyện tranh có khi phải làm tất mọi việc. Khả năng hội hoạ bằng hoạ sĩ chuyên nghiệp. Khả năng viết kịch bản tương đương dân truyền hình.
Trên thực tế, đòi hỏi ở một người toàn bộ những năng lực ấy là hơi khó. Một thành viên của tạp chí M Heaven nói: “Chúng tôi lập thành các nhóm vẽ để khai thác khả năng của từng người".
Phong- Dương là một ví dụ điển hình cho cách thức làm việc này. Nguyễn Khánh Dương đang là SV khoa Công nghệ thông tin (ĐHSP Hà Nội) phụ trách kịch bản, còn Thành Phong - SV ĐH Mỹ thuật thì lo toàn bộ khâu thực hiện.Một nhóm vẽ truyện tranh có thể có nhiều thành viên. Do đó, cho dù bạn không có khả năng của một hoạ sĩ, cơ hội của bạn vẫn còn. Miễn là có một trí tưởng tượng phong phú và khả năng sáng tác kịch bản lôi cuốn. Cộng với sự đam mê và...liều mạng theo đuổi.Sóng gió từ nhiều hướng

Còn đây là Dương
“Chúng tôi chịu áp lực rất lớn từ dư luận. Khi đưa ra một tác phẩm nào đó luôn bị kêu ca là sao mà giống truyện Nhật Bản thế? Họ không hiểu rằng ngay từ khi bắt đầu đã muốn tạo ra một tác phẩm mới lạ không chịu bất kỳ ảnh huởng nào là chuyện không tưởng. Ngay cả Nhật Bản, ban đầu cũng chịu ảnh hưởng của Âu Mỹ. Để tạo ra một phong cách đặc thù, chúng ta – cũng như họ – sẽ phải mất từ 10 năm trở lên.” Kiều Hưng- chủ nhiệm Hội Quán Truyện tranh trẻ miền Bắc nhận xét. Thị trường truyện tranh Việt Nam, con số thực tế có thể lên tới 6- 8 triệu người. Nhưng lại là một thị trường đã quá quen với những tác phẩm đồ sộ của nước ngoài và cực kỳ khắt khe với những sản phẩm trong nước. Một trong ba sáng lập viên của trang web Accvn.net (CLB truyện tranh và hoạt hình Việt Nam), Hitori đã bình luận “Nếu như chỉ biết vẽ đẹp thì họ (các nhóm vẽ trẻ) cũng chưa chắc đã sống được. Bởi phần lớn những tác phẩm của họ, đẹp thì có đẹp đấy nhưng cũng giống như bong bóng xà phòng, động một chút là vỡ vụn, không để lại một cái gì cả.”Cũng trên trang web này, nhiều thành viên đã tỏ ý hoài nghi trước hàng loạt những lời tuyên bố thành lập nhóm vẽ của giới trẻ. “Khả năng ở đâu? Chuyên môn ở đâu? Người đi tiên phong ở đâu? Chính phủ cấp bằng ngành nghề như thế nào? Đào tạo chuyên nghiệp ở đâu? Vẽ như thế nào thì gọi là có tinh thần dân tộc?
Sâm (SV ĐH Sân khấu Điện ảnh - ban điều hành tạp chí truyện tranh MHeaven) từng kể rằng cô và các bạn tham gia xuất bản tạp chí này chủ yếu là do sở thích. “Còn dựa vào nó thì chắc chắn là khó sống được”.
Vậy mà vẫn không thiếu những người đam mê. Như Phong-Dương và nhiều người trẻ khác: “Chúng tôi chỉ mong muốn khắc hoạ cuộc sống Việt Nam, tâm tư Việt Nam đến với bạn đọc qua nét vẽ với tất cả sự trẻ trung, tươi mới của nó. Và trở thành một phần không thể thiếu của truyện tranh VN hiện đại.” Còn có thể trở thành một hoạ sĩ chuyên nghiệp hay không thì xin để thời gian và những nỗ lực tự trả lời.
Trịnh Khánh

Chơi tranh decor

Nhờ những người muốn có thêm dăm ba tác phẩm hội hoạ để trang trí nhà cửa cũng như muốn thể hiện cái "phông" văn hoá của mình nên thị trường tranh decor (tranh chép) vẫn sống khỏe.
Mua tranh về chỉ để trang trí nội thất.
Tranh decor là loại tranh rẻ tiền nhất, dành cho những người muốn tạo ra những góc màu sắc vui mắt trong nhà. Cũng có những loại vui mắt kiểu "giả cầy", nhờ kiểu này mà thị trường chép tranh sống sót.
Anh Phạm Hưng kể với SGTT: "Nghĩ cũng buồn cười, giá bức tranh chép chỉ có ba trăm nghìn trong khi cái khung tới chín trăm nghìn, cũng có khung cả triệu bạc. Vác bức tranh về nhà kể, ai cũng lây cái buồn cười của mình". Số là anh Hưng nhờ kiến trúc sư tư vấn chọn tranh bằng cách vào Internet tìm những bức tranh của những hoạ sĩ đương đại, màu sắc phù hợp với không gian cần treo tranh trong nhà, sau đó in ra và đem đi nhờ chép lại. Tranh chép lại treo cũng oách, nhưng hàng "giả cầy" loại này may ra chỉ lừa được khách không sành điệu, chứ không lừa được chính chủ nhân. Thôi thì cứ tạm vui với màu sắc hình thể, đường nét tân kỳ.
Vui được như thế cũng là trường hợp của chị Mỹ Hạnh, kế toán trưởng nhà máy gạch men Cosesco. Chị vốn mê tít bức La Joconde nức tiếng bấy lâu nay của danh hoạ Leonardo da Vinci. Khi xây nhà, chị đã cẩn thận nhờ kiến trúc sư tư vấn chọn nơi đặt bức tranh "giả cầy" ấy. Bức tranh khổ lớn đặt giữa phòng khách luôn thu hút sự chú ý của mọi người. Chị bảo: "Tôi không am hiểu nhiều về hội hoạ nhưng không hiểu sao mỗi lần nhìn vào bức tranh tôi lại có cảm giác thư thái, an lành, mọi lo âu, phiền muộn cũng vơi đi. Với tôi, tranh không chỉ để trang trí cho đẹp mắt mà nó như một liệu pháp tâm lý...".
Phân vân giữa chợ
Nhiều người khi chọn tranh trang trí nội thất thường để cảm xúc của mình quyết định, theo cách hiểu của họ về bức tranh đó. Có khi tranh họ chọn là những tác phẩm kinh điển được sao chép mà ít nhiều họ đã biết đến sự nổi tiếng của nó. Hoặc là tác phẩm của một hoạ sĩ không mấy tên tuổi và thường là ở thể loại tranh phong cảnh gợi nhớ những gì thân thuộc, gần gũi. Giá trị của những bức tranh này thường không lớn, chỉ ở mức một vài triệu, nhưng cái họ có được là tạo nên một thứ không gian xúc cảm ngay trong căn nhà mình.
Nếu chọn xu hướng thích tranh tả thực (realistic), nhưng với không tới Đỗ Quang Em, một hoạ sĩ vẽ tranh tả thực được gallery Lã Vọng ở Hong Kong chọn (nhờ ông vẽ kỹ, khéo tay, không chạy theo số lượng), thì chọn đỡ Lê Tường, một hoạ sĩ trẻ ở Huế, chẳng hạn. Như vậy cũng "gin" hơn là nhờ chép tranh Đỗ Quang Em. Nhưng realistic Việt Nam hầu như vẽ tối nhiều hơn sáng, muốn tìm vẽ sáng phải đến với phương Tây.
"Công nghệ chép tranh" giờ đây đã phong phú hẳn lên. Người ta có thể mang một bức ảnh đến Đồng Khởi nhờ theo mẫu đó vẽ thành một bức tranh. Rồi còn có thể mang lịch đến Ngô Đức Kế để làm mẫu vẽ thành tranh.
Cách đây một vài năm đã nổi lên loại tranh ghép đá quý. Ruby ghép trên đấy là loại ruby chất lượng, chỉ phải tội hạt rất nhỏ, nên giá trị nhỏ. Ông Cao Thành Thái, một nhà sản xuất tranh loại này ở Thị Nghè, cho biết: "Tranh ghép đá quý cũng như một cô gái đẹp, nếu biết tôn tạo giá trị thì sang, không biết thì hèn, nghĩa là cùng một bức tranh đá quý, biết bán thì bán tới hai chục triệu, không biết thì chỉ bán được hai triệu". Ta có thể nghiệm ngược lại, biết mua thì... Nhưng dù tranh đá quý tới 20 triệu đồng, chúng vẫn bị liệt vào hàng tranh decor, vì người làm tranh không sáng tác mà chỉ chọn nhái những danh tác.
Mốt tranh in đá
Nhiều người thực sự lưỡng lự khi không biết phải xếp tranh in đá (lithograph) vào hàng tranh cao cấp hay tranh decor? Vì ở ta giá khởi điểm của tranh mới chỉ từ 500 USD, không cao hơn tranh ghép đá. Nhưng vấn đề không phải ở giá cả, mà còn tuỳ thuộc vào tên tuổi tác giả. Ở Việt Nam không có hoạ sĩ nào làm tranh in đá, vì không có thiết bị; chỉ có hai hoạ sĩ Việt là Lê Phổ và Vũ Cao Đàm bên Tây sản xuất loại này. Trong nước hiện cũng chỉ có hai người mua tranh in đá, trong đó một người là chủ hãng Toàn Mỹ. Tranh in đá là ép giấy qua một miếng đá in. Có bao nhiêu màu là bấy nhiêu lần in. Bên Tây loại này khá được ưa chuộng.
Như thế nếu bạn có được một bức in đá của Vũ Cao Đàm trong nhà thì đẳng cấp của bạn đã được nâng lên, vì dẫu sao tranh họ Vũ ở nhà đấu giá Sotheby's cũng có bức lên đến 21.000-28.000 USD

Nghề vẽ ở phố Tây

Các họa sĩ trẻ làm việc tại gallery Đức Anh, Bùi Viện, Q.1

Nhiều phòng tranh trên các phố thu hút nhiều khách du lịch nước ngoài như Phạm Ngũ Lão, Bùi Viện, Đề Thám... đang là điểm đỗ của nhiều họa sĩ trẻ, SV mỹ thuật mới ra trường. Trong sự náo nhiệt, ồn ào của khu phố Tây, những người trẻ làm nghề sao chép tranh mải mê bên phông vẽ như tô điểm thêm nét riêng cho phố du lịch này.

Hàng trăm bức tranh nghệ thuật to nhỏ đầy màu sắc được trưng bày trong những gian phòng khá chật chội ngay mặt tiền đường Bùi Viện, Q.1 - TP.HCM. Đoạn đường không dài nhưng là nơi "đóng đô" của hàng chục phòng tranh nghệ thuật.

Tranh sao chép hút khách nước ngoài

Gallery Đức Anh nằm ngay ở ngã tư Bùi Viện - Đề Thám, với diện tích chừng 15 m² nhưng gây ấn tượng bởi hàng loạt bức tranh sơn dầu đủ các trường phái treo kín trên tường và xếp lớp dưới nền nhà. Giữa phòng tranh, 8 họa sĩ trẻ đang mải mê thể hiện những nét vẽ nhanh, chính xác lên khung phông lớn để trước mặt. Họ vừa vẽ vừa liên tục quan sát và so sánh với bức tranh mẫu nhỏ để ở vị trí dễ nhìn kế bên.

Theo quan sát của chúng tôi, trên đường Bùi Viện có khoảng hơn 10 phòng tranh như thế. Những phố xung quanh như Phạm Ngũ Lão, Đề Thám... cũng có khá nhiều phòng tranh. Chị Vui, chủ gallery Đức Anh cho biết phòng tranh của chị đã hoạt động được gần 10 năm nay. Gần đây, do nhiều đơn đặt hàng từ nước ngoài và nhu cầu mua tranh của khách du lịch nước ngoài tăng lên nên chị đã mời khá nhiều họa sĩ trẻ đến làm việc trong phòng tranh này. Phần lớn họ là SV mỹ thuật mới ra trường và một số họa sĩ trẻ có tay nghề giỏi.

Còn chủ của gallery Nguyễn Hoa Tươi trên đường Phạm Ngũ Lão, Q.1 cho biết mỗi tháng phòng tranh của chị bán được trên dưới 10 bức tranh lớn sao chép sẵn, bên cạnh đó, số người chơi tranh đưa mẫu đến sao chép cũng khá nhiều, đa phần là người nước ngoài.

P. Daniel, một khách du lịch đến từ Nam Phi cho biết, những bức tranh sơn dầu do họa sĩ VN thể hiện tại các phòng tranh gây ấn tượng mạnh đối với anh. Anh chỉ cho tôi bức tranh anh đặt vẽ tại gallery A.T, bức tranh theo trường phái ấn tượng có bóng áo dài của cô gái VN đội nón lá nhưng không rõ mặt. Daniel cho biết, một lần tình cờ anh nhìn thấy bức vẽ này ở một phòng tranh bán với giá rất đắt, anh đã xin chụp lại rồi đến phòng tranh này sao chép lại.

Chân dung đắt giá

Bức tranh Nụ hôn của Klimt, một trong những bức tranh đắt giá nhất thế giới đang được đặt sao chép rất nhiều tại các phòng tranh này. Bên cạnh đó là tranh cổ điển của Van Gogh, tranh phố cổ Hà Nội, một số bức tranh nổi tiếng của các họa sĩ trong và ngoài nước như Cậu bé và cái tẩu (Pablo Picasso), Nàng Mona Lisa (Leonardo da Vinci), Thiếu nữ bên hoa huệ (Tô Ngọc Vân)... cũng được các họa sĩ tái hiện rất nhiều.

Hầu hết các họa sĩ ở các phòng tranh này thừa nhận chép tranh chân dung là khó nhất và mất nhiều thời gian bởi không chỉ giống đến từng chi tiết, bức tranh chân dung đạt cần phải thể hiện được cả hồn của bức tranh gốc. Tranh phong cảnh dễ tái hiện hơn nhưng cũng tùy thuộc vào từng trường phái.

Giá bán tranh tại các phòng tranh chênh lệnh nhau khá rõ, tuy nhiên có thể nhận thấy, tranh chân dung luôn đứng đầu về giá. Theo Ngọc Anh, họa sĩ làm việc ở gallery Nguyễn Hoa Tươi, tranh sao chép kích cỡ 60 cm x 80 cm có giá khoảng 800.000 đồng/bức. Tuy nhiên, theo quan sát của chúng tôi, phần lớn tranh chân dung sao chép sẵn được bày bán có giá 1,5 triệu đến 2 triệu đồng cùng kích cỡ trên. Tranh phong cảnh giá mềm hơn khoảng 800.000 đồng đến 1 triệu đồng một bức cỡ 60 cm x 80 cm. Kích cỡ càng lớn thì giá càng cao, có bức lên tới vài chục triệu đồng.

Phía sau phông vẽ

Đối với những người đã được đào tạo chính quy tại các trường mỹ thuật, việc sao chép tranh không phải là quá khó. Tuy nhiên, để vẽ một bức tranh bằng sơn dầu giống hoàn toàn với bức tranh mẫu và vừa lòng khách hàng thì không đơn giản chút nào. Hoàng, học sinh trung cấp mỹ thuật ra trường 3 năm, hiện đang làm việc cho phòng tranh Thịnh Long, đường Bùi Viện, Q.1, cho biết phụ thuộc vào nội dung và kích cỡ nhưng thông thường mất khoảng 5 ngày để hoàn thành một bức tranh.

Sửa tranh là công việc thường xuyên của những người làm nghề sao chép tranh. “Người chơi tranh, đặc biệt là nước ngoài rất khó tính, có khi phải bỏ ra cả ngày để người sửa tranh theo đúng ý của khách hàng thì họ mới chịu nhận tranh”, Hoàng cho biết. Theo chị Vui, không ít bức tranh dù đã được kiểm tra tỉ mỉ, nhưng khi giao hàng sang nước ngoài, họ lại gửi trả về vì không đạt. Nhiều bức sửa không được đành phải cho vào kho hoặc bán rẻ cho khách du lịch dễ tính.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, phần lớn những người làm nghề vẽ tại các phòng tranh này không có lương cố định. Họ được trả công theo sản phẩm. “Nếu là bức tranh lớn có giá trị khoảng 1 triệu đồng, thì bọn mình được trả công khoảng 400.000 đồng. Nhưng cũng có bức chỉ có giá vài trăm ngàn, tiền công cho những bức tranh như thế không đáng là bao”, Hoàng cho biết.

“Người có tay nghề cứng và siêng năng thì mỗi tháng mới kiếm được khoảng 2,5 triệu đến 3 triệu đồng”, chị Vui nói về “lương” của những người làm nghề sao chép tranh. Tuy nhiên, hầu hết các họa sĩ làm nghề sao chép tranh tại các phố này đều rất trẻ, họ cho biết họ gắn bó với nghề sao chép tranh để rèn luyện tay nghề và được làm đúng nghề mình học đã là một hạnh phúc. Một họa sĩ ở gallery Đức Anh cho biết, ngoài giờ làm việc tại phòng tranh, đêm đêm anh vẫn dành thời gian sáng tác những tác phẩm riêng cho khỏi “cùn” ý tưởng và đôi khi cũng bán được với giá cao.

Theo Người lao động

Hội họa Việt Nam: Nhức nhối nạn tranh giả!

Trên thị trường tranh hiện nay, những danh họa hàng đầu Việt Nam như Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Phan Chánh, Tô Ngọc Vân, Lê Phổ .v.v không ai là không bị làm giả. Đau lòng hơn là có cả trường hợp chính con đẻ của những họa sĩ nêu trên cũng nhúng tay vào nạn tranh giả.
Mất cả triệu USD vì mua phải tranh giả tại Việt Nam
Gần đây, giới hội họa Việt Nam thật sự rúng động khi bức tranh Thiếu nữ trong vườn của họa sĩ Nguyễn Gia Trí được đăng quảng cáo trên tạp chí Mỹ thuật Châu Á Asian Art News. Họa sĩ Hồ Hữu Thủ chưng hửng: “Tôi sang Singapore thấy một bức như vậy trên sàn đấu giá, về Việt Nam lại thấy trên tạp chí đăng một bức khác...!, không biết thật giả là cái nào?”. Giới họa sĩ và những nhà sưu tập từng đến Singapore, Hong Kong... đều có chung nhận định là hiện nay thị trường tranh nước ngoài rất ngại tranh Việt Nam vì sợ mua phải đồ rởm, bởi vì những danh họa hàng đầu Việt Nam như Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Phan Chánh, Tô Ngọc Vân, Lê
Bức Thiếu nữ trong vườn của gallery Ðức Minh này được đăng quảng cáo trên tạp chí Asian Art NewsPhổ .v.v hiện nay không ai là không bị làm giả. Nếu nhìn vào giá chục, giá trăm ngàn USD của tranh các họa sĩ trên, cộng với sự thờ ơ của dư luận và một quy chế quản lý lỏng lẻo thì sẽ hiểu tại sao nạn tranh giả đang lũng đoạn thị trường tranh Việt Nam một cách có đường dây, có hệ thống một cách đáng báo động như hiện nay. Đánh vào tâm lý khách hàng là hay chọn tranh qua catalogue, những đối tượng làm tranh giả thường in những bức tranh giả lẫn lộn bên những bức tranh thật để đánh lừa những khách hàng kém may mắn của mình. Tranh giả có thể là phiên bản sao chép của các bức họa nổi tiếng, hoặc có thể là những đối tượng làm tranh giả mua những phác họa của những họa sĩ nổi tiếng đã quá cố từ người nhà của họ rồi làm thành tranh mới nhưng ký tên như một sáng tác thật của họa sĩ đã mất. Người quá cố bị làm giả là vậy, còn một số họa sĩ vẽ không kịp bán hiện nay cũng sẵn sàng thuê người khác vẽ theo phong cách mình rồi chỉ việc ký tên mình để kịp giao hàng theo kiểu mà PGS TS Nguyễn Đỗ Bảo gọi là “bán chữ ký ăn tiền”. Cho nên, có vị khách Hàn Quốc bỏ gần 1 triệu USD để mua tranh Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái... nhưng khi biết là tranh giả ông gần như ngất xỉu, còn những kẻ đã lừa ông thì chắc cả đời chỉ mong được một vố như vậy! Một vị khách nước ngoài khác mua tranh của hai họa sĩ nổi tiếng Việt Nam, nhưng khi nhờ Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giám định thì bà mới té ngửa là tranh giả. Trong đó, có một bức bà mua từ chính tay người con đẻ của họa sĩ mà bà mến mộ và ngỡ là mình đã mua được tranh thật của ông (!).
Ông Nguyễn Thanh Châu – Tổng thư ký Hội MT TP HCM: Pháp luật quy định việc sao chép tranh không phải là hoàn toàn nghiêm cấm. Nhưng nếu sao chép thì tranh chép phải khác chất liệu tác phẩm gốc, còn nếu cùng chất liệu thì phải có kích thước lớn hơn hoặc nhỏ hơn tác phẩm gốc và phải ghi rõ tên người sao chép ở phía bên phải của tranh...
PGS TS Nguyễn Đỗ Bảo: Nạn sao chép tranh phát triển, người nước ngoài sẽ ngại mua tranh Việt Nam vì nỗi ám ảnh sợ mua phải đồ rởm, thị trường tranh Việt Nam vừa mới nhen nhúm vì thế mà sẽ bị dìm xuống ngay. Cho nên, Bộ VH – TT cần biết rằng muốn “dập” nạn sao chép tranh thì đối tượng phải quản lý không phải là họa sĩ mà là các gallery, vì nạn sao chép tranh xuất phát từ các gallery – khâu trung gian giữa họa sĩ và thị trường.Khoảng thời gian năm 1997, có một số họa sĩ mượn tranh của họa sĩ Nguyễn Sáng từ người sở hữu tranh nói là để chép lại, nhưng khi tranh trả về cho chủ thì trên thị trường Hong Kong cũng xuất hiện những bức tranh nhái tương tự. Vụ việc được phơi bày trên mặt báo, các bên thưa nhau ra tòa với lời giải thích của người mượn tranh là chỉ chép để... học tập (?). Những trường hợp khác được ông Nguyễn Thanh Châu – Tổng thư ký Hội Mỹ thuật TP HCM cho biết: “Chuyện làm tranh giả Hội chúng tôi đã đề cập nhiều, thậm chí đã phát hiện, đã điểm chỉ, nhưng rồi phát biểu thì chẳng thấy ai nghe, nên cuối cùng rồi cũng đâu vào đó...”. Sự bỏ ngõ đó, theo ông Nguyễn Thanh Châu là do dư luận còn thờ ơ với việc làm tranh giả, còn phần quản lý thì quy định có đó, nhưng để tìm cơ quan thực thi thì không biết gọi ai. Sự thờ ơ của dư luận một phần là do khách hàng mua tranh phần lớn là người nước ngoài, nên khi biết tranh giả thì họ chỉ biết đem đến bảo tàng nhờ... giám định (!), hoặc là đành gạt nước mắt ôm quả lừa trở về cố quốc. Giới am hiểu hội họa hiểu rằng một tranh của Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Gia Trí .v.v được bán ra hiện nay hầu hết là tranh chép, tranh giả, còn những bức thật nếu lọt vào tay những đối tượng làm tranh giả thì họ sẽ giấu kỹ đến mức bưng bít, phong tỏa mọi băng hình, tư liệu hình ảnh... nên có nghi ngờ tranh giả thì việc tìm bản gốc để đối chiếu cũng là điều hết sức khó khăn.
“Muốn chấn chỉnh nạn sao chép tranh, Bộ VH – TT phải quản lý một cách toàn diện và có những biện pháp nghiêm túc hơn. Đặc biệt, cần có sự phối hợp nhiều bên: Công an văn hóa, quản lý thuế .v.v chứ một mình Bộ làm là chưa chắc đã được việc. Một vài quy chế, quy định cũng không ăn thua gì !” – có thể xem phát biểu trên đây của PGS TS Nguyễn Đỗ Bảo – Tổng thư ký Hội Mỹ thuật Hà Nội như một lời kiến nghị đến các cơ quan chức năng nhằm mau chóng kiểm soát nạn
... và đây cũng là một bức tương tự của nhà sưu tập tranh Trần Hậu Tuấn. Vậy đâu là Thiếu nữ trong vườn thật của cố họa sĩ Nguyễn Gia Trí? (Ảnh: Ngọc Thạch)tranh giả, đưa mỹ thuật Việt Nam trở lại đời sống lành mạnh. Bởi vì Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Phan Chánh, Tô Ngọc Vân, Lê Phổ .v.v là những họa sĩ tài hoa hết đời hiến thân cho nghệ thuật và là những người tiên phong đóng góp những viên gạch đầu tiên cho nền hội họa Việt Nam. Nhưng giờ đây, họ đang bị những kẻ làm tranh giả kinh doanh trên tên tuổi, biến tên tuổi họ thành trò lừa đảo; không những làm tổn hại đến uy tín và tài năng của những họa sĩ quá cố mà thị trường tranh Việt Nam vừa mới nhen nhúm trong thời gian trở lại đây cũng đang bị những đối tượng làm tranh giả làm cho lắt lay, yểu mệnh.
Ông Hoàng Đức Toàn – Vụ trưởng Vụ Mỹ thuật và Nhiếp ảnh Việt Nam: “Làm tranh giả là một việc làm phi pháp phải bị lên án, xử phạt và truy tố!”

Hoạt động sao chép tranh, làm tranh giả đang diễn ra nhức nhối đã đặt ra vấn đề quản lý đối với các cơ quan chức năng. Nhân đây, chúng tôi có cuộc phỏng vấn với ông Hoàng Đức Toàn – Vụ trưởng Vụ Mỹ thuật và Nhiếp ảnh về vấn đề này.

- Thưa ông Hoàng Đức Toàn, ông đánh giá thế nào về tác hại của nạn sao chép tranh giả?
- Sao chép tác phẩm tạo hình mà không được sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu tác phẩm là một việc làm phi pháp phải bị lên án, xử phạt và truy tố. Chính sự sao chép tranh không đúng quy định làm lẫn lộn giữa thật và giả đã làm giảm lòng tin củangười mua, làm xấu đi những ấn tượng tốt đẹp về mỹ thuật Việt Nam với bạn bè quốc tế. Chúng tôi mong rằng với sự hợp tác của các cơ quan báo chí, sự phối hợp các cơ quan chức năng sẽ làm lành mạnh hoạt động sao chép tác phẩm tạo hình.
- Nhưng sự quản lý của các cơ quan chức năng trong lĩnh vực này còn tương đối lỏng lẻo, thưa ông?
Về việc này lãnh đạo Bộ VH - TT đã chỉ đạo Vụ Mỹ thuật – Nhiếp ảnh xây dựng Quy chế sao chép tác phẩm tạo hình. Chúng tôi đã soạn thảo, tổ chức hội thảo, tổ chức nhiều cuộc họp lấy ý kiến các cơ quan như Cục bản quyền tác giả VHNT, Hội MTVN, các Sở VHTT, Hội VHNT các tỉnh, thành phố cùng các tổ chức, cá nhân hành nghề sao chép tranh.v.v. Quy chế đã được góp ý, sửa chữa 12 lần và sắp tới Vụ Mỹ thuật – Nhiếp ảnh sẽ trình Bộ trưởng Bộ VH - TT ký quyết định ban hành nhằm tạo một hành lang pháp lý để những đối tượng hành nghề sao chép tranh hoạt động đúng pháp luật, bảo vệ quyền tác giả và là cũng đồng thời bảo vệ quyền lợi những người

Chơi tranh

Theo một họa sỹ, thú chơi tranh của người Việt hiện nay có vấn đề, họ chạy theo thời thượng, thích mua những bức tranh nổi tiếng được chép lại hoặc sản xuất hàng loạt.
Đến các gallery trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Đề Thám, Đồng Khởi, Lý Chính Thắng, v.v..., ở TPHCM, dễ dàng nhận thấy những phiên bản các tác phẩm điển phạm – nổi tiếng, từ cổ điển đến hiện đại, rồi đương đại.
Mona Lisa của Leonardo Da Vinci có lẽ là tác phẩm được nhiều người biết đến nhất, và cũng dễ nhìn thấy ở các gallery này, giá có thể vài trăm nghìn đến vài triệu, tùy kích cỡ và công phu của người chép. Vì không có hiểu biết cơ bản về lịch sử nên họ tìm đến những tác giả nổi tiếng là điều tất nhiên.
Những thông tin rộng rãi về tác giả này đủ để họ lấy làm kiến thức, hiểu biết và tự hào, khi có một bức tranh (dù chép thôi) treo trong nhà.
Vì gu thẩm mỹ thấp, đa số sẵn sàng bỏ tiền ra mua một bức tranh chép, có khi giá còn cao hơn những tác phẩm của họa sĩ độc lập khác.
Đi mua một bức tranh chép của Lê Phổ, Bùi Xuân Phái, Dương Bích Liên, Nguyễn Phan Chánh, v.v..., rồi so giá của các ngân hàng khác, sẽ biết được điều này.
Nhiều họa sĩ đương thời muốn sống được hoặc nhái phong cách, hoặc sản xuất hàng loạt nếu tranh của mình bán được. Trường hợp của Đỗ Quang Em, Hoàng Chương, Nguyễn Thanh Bình, Trương Tuấn Kiệt, v.v..., là ví dụ.
Tại sao chuộng tranh giả, tranh chép
Một, vì sự giáo dục và định hướng thẩm mỹ của ta còn sơ sài, chưa được cập nhật, chưa giúp người chơi tranh làm chủ được quan điểm của mình.
Hai, thị trường tranh giả, tranh nhái tràn lan, để tìm mua một bức tranh thật, có chất lượng thật khó. Giá tranh của thị trường Việt Nam trong những năm qua bị trượt dài là do điều này.
Trường hợp của Bùi Xuân Phái là ví dụ dễ thấy nhất. Các nhà sưu tập và cả người giữ bản quyền cũng không thể phân biệt được đâu là tranh thật, giả, nên cách tốt nhất là thôi không mua hoặc hạ giá mua xuống mức thấp nhất.
Ba, tranh giả, tranh chép dễ chơi, vì nó là tác phẩm hoặc tác giả phải nỗ lực tìm hiểu nhiều. Tranh giả, tranh chép cũng dễ chịu hơn, nếu có giá cao cũng yên tâm bởi tiếng tăm của tác phẩm bão lãnh, không phải phập phồng như mua tác phẩm mới.
Trong các cuộc đấu giá tranh ở khu vực Hong Kong, Singapore, Ma Cao, Thượng Hải, Indonesia, Hàn Quốc, v.v..., giá tranh (code) của Việt Nam thường bét nhất.
Theo nhiều giám tuyển nghệ thuật (curator), không phải các họa sĩ và tác phẩm Việt Nam thiếu đẳng cấp, do thị trường tranh khó kiểm soát, những họa sĩ thế kỷ 20 bị giả nhan nhản, không cách nào phát hiện ra được. Những họa sĩ đương thời thì làm photocopy.
Tại Indonesia, những họa sĩ đương đại của họ có thể bán bức tranh với giá trên 100.000 USD, thậm chí 250.000 USD, thông qua các cuộc đấu giá.
Còn các họa sĩ danh giá nhất Việt Nam đương thời, cũng chỉ ì ạch ở mức giá dưới 20.000 USD, mà rất ít khi bán được.
Họa sĩ Hồ Hữu Thủ, một tác giả thường có tranh trong các cuộc đấu giá khu vực, tâm sự: “Đừng để người chơi tranh, vốn lương thiện và khao khát tìm hiểu cái đẹp, lại bị lừa tới hai lần. Một, thói quen mua sắm chung của xã hội. Hai, bị vọng ngoại, chỉ tin vào các tác phẩm ngoại quốc”.
Theo Thể Thao&Văn Hóa

Nữ hoạ sỹ Việt kiều vẽ chân dung Bùi Xuân Phái

TPO - Đối với nữ họa sỹ Việt kiều Văn Dương Thành, danh hoạ Bùi Xuân Phái không chỉ là người thày, mà còn là một người bạn thân thiết, một người chú, người bác.
Hoạ sỹ Văn Dương Thành (trái) và người sưu tập tranh của chị tại triển lãm "Hà Nội - Những cánh cổng cổ xưa" Ảnh: Lan AnhTrước kia, Bùi Xuân Phái có rất nhiều bức vẽ chân dung Văn Dương Thành. Nhưng ít người biết rằng, Văn Dương Thành cũng vẽ khá nhiều bức chân dung Bùi Xuân Phái.
Sau thành công của triển lãm mới đây tại Hà Nội Những cánh cổng cổ xưa, chị dự định sang năm sẽ về Việt Nam triển lãm chân dung người thầy của mình.
Không giống một lữ khách, mỗi lần về Hà Nội, Văn Dương Thành, hoạ sỹ Việt kiều nổi tiếng ở Bắc Âu, lại chúi đầu vào... vẽ. Chị vẽ không ngừng nghỉ, vẽ suốt ngày đêm.
Hai tuần trở về Hà Nội tháng 6 vừa qua là hai tuần làm việc cật lực để có thể ra mắt triển lãm Hà Nội- Những cánh cổng cổ xưa kéo dài từ 4/7 đến 14/7.
Tuổi thơ của Văn Dương Thành gắn bó với Hà Nội, với người cha, một nhà giáo, một nhà chính trị, người đã để dành từng đồng lương ít ỏi để mua giấy bút và một cây violin cho các con tập vẽ và học nhạc trong khi còn thiếu ăn từng bữa.
Chính vì vậy, trong tranh của Văn Dương Thành, dường như có nhạc, nhất là những bức tranh vẽ về thiên nhiên.
Từng thời kỳ, Văn Dương Thành vẽ trong nhạc hoà tấu của Kitaro (Nhật Bản) hoặc trong những bản giao hưởng của Bach (Đức) hay Tchaicopsky (Nga), Chopin (Ba Lan). Âm nhạc giúp Văn Dương Thành thiền, thoát ra khỏi mọi lo toan của cuộc sống để đi vào sự thanh thoát tĩnh lặng và viễn du với sắc màu.
Đối với Văn Dương Thành, những tòa kiến trúc, những cánh cổng nặng nề vững chãi như đưa Thành về lại hoài niệm xưa. Chúng biểu tượng cho người cha đầy nghị lực, sẵn sàng che chở dìu dắt các con.
Còn thiên nhiên, cây lá, hoa cỏ lộng lẫy toả hương quanh các cánh cổng xưa thì tượng trưng cho người mẹ, người chỉ biết hy sinh, dâng tặng, chỉ cho mà không có nhận. Tất cả được thể hiện qua: Ô Quan Chưởng mùa xuân, Nhà nhỏ bên tháp Ngọc Sơn, Hoa chuối và cổng cổ...
Nghe nói sang năm chị sẽ về tổ chức một triển lãm chân dung hoạ sỹ bậc thầy Bùi Xuân Phái?
Nói đến danh hoạ Bùi Xuân Phái, người ta nhớ ngay đến tranh Phố Phái, nhưng ông còn là một hoạ sỹ vẽ chân dung bậc thày. Ông đã vẽ hàng ngàn bức chân dung về gia đình và bạn bè.
Ngày trước, Bùi Xuân Phái và Văn Dương Thành thường vẽ chân dung lẫn nhau. Ít người biết rằng Văn Dương Thành cũng đã vẽ trực tiếp vài chục chân dung Bùi Xuân Phái. Ngày nay, tôi vẫn tiếp tục vẽ chân dung Bùi Xuân Phái, nhưng là vẽ theo hồi ức...
Sẽ không hay nếu nói trước việc mình chưa làm. Nhưng tôi đang ấp ủ dự định này. Có những bức tôi vẽ bác Phái cách đây mấy chục năm rồi, bây giờ muốn vẽ tiếp để tặng cho gia đình bác.
Hiện nay tôi đã viết xong một phần của cuốn sách về cuộc đời của Bùi Xuân Phái bằng tiếng Anh và đã được xuất bản tại Na Uy.
Vẽ tranh là một công việc không chỉ cần tới tài năng, mà còn cần tới sức khoẻ, đúng không thưa hoạ sỹ?
Tác phẩm "Hoa chuối" của hoạ sỹ Văn Dương Thành
Người xem đến phòng tranh, nhìn bức vẽ dưới ánh đèn lung linh, họ đâu có biết rằng, đằng sau những bức vẽ đó là một lao động cực kỳ gian khổ.
Việc vẽ những bức tranh hơn 1m hoặc 2m đối với một phụ nữ quả là một lao động nặng nhọc, cả chân tay lẫn đầu óc.
Không chỉ ghi chép, lấy tài liệu, lấy cảm xúc, chắt lọc và vẽ... đã là xong, người hoạ sỹ còn phải “ mặc áo” cho nó, tức là thiết kế khung tranh, ánh sáng ...
Cho dù khó khăn đến mấy, tôi vẫn quyết thực hiện ý định của mình đến cùng.
Chính vì sự cực nhọc của nghề vẽ mà số lượng nữ hoạ sỹ ở nước ngoài không nhiều?
Đúng vậy.Ở Việt Nam có nhiều nữ hoạ sỹ hơn và tâm huyết hơn. Còn ở nước ngoài, nữ hoạ sỹ ít hơn rất nhiều so với nam.
Có những bức tranh của chị được bán với giá vài ngàn euro. Đó là cái giá cao hay thấp?
Tôi không muốn nói tới chuyện tiền bạc, vì rất sợ làm méo mó chuyên môn. Bởi giá tranh thì vô cùng và nó cũng không phản ánh giá trị thực của bức tranh. Một bức tranh vẽ đôi khi được trả giá chưa bằng một bức tranh chép.
Ngay cả tranh của Picasso thời gian đầu, bán không ai mua. Khi ông nổi tiếng rồi, giá tranh mới lên cao vùn vụt.
Ở Việt Nam, một bức tranh chép cũng có thể bán tới 5000 đô la, nhưng cũng có bức cũng chỉ mấy trăm đô la.
Tôi có thể khẳng định được rằng, ở Thuỵ Điển, tôi sống được bằng nghề của mình.

Tranh chép giữa ngõ... tác quyền

Tranh chép được bày bán tràn lan.
Người Sài Gòn khá giả bây giờ bắt đầu nghĩ đến những bức tranh bởi nó vừa trang trí đẹp nhà lại vừa thể hiện được "gu" nghệ thuật của gia chủ. Thế nhưng để sở hữu một bức tranh nguyên tác của một họa sĩ (dù không nổi tiếng) cũng phải có túi tiền kha khá và biết cách tìm tòi. Thế là người ta đua nhau chép tranh, mua tranh chép...
Phố tranh của... "Ta"
Người Sài Gòn gọi đường Nguyễn Văn Trỗi là "phố tranh". Sau lần giải tỏa, mở rộng, các cửa hàng dọc hai bên khang trang, sạch đẹp và thu hút khách hơn. Ở đây có đủ tranh của Thành Chương, Lê Thiết Cương, Bùi Xuân Phái, Tô Ngọc Vân, Đỗ Khắc Cung, Đào Hải Phong, cho đến họa sĩ kinh điển nước ngoài như Van Gogh, Picasso...
Người mua chỉ cần đưa ra yêu cầu là có ngay một bức tranh chép lại mà chẳng cần có sự cho phép của tác giả. Thậm chí, nhìn sơ màu sắc tranh chép ấy còn sống động hơn tranh gốc. Chủ mỗi cửa hàng ở đây cũng là họa sĩ và cũng có tranh bán kèm nhưng thường không chạy.
Tư duy kinh doanh tranh chép đơn giản đến mức một họa sĩ trẻ phải thốt lên: "Người ta mua tranh chép chỉ đơn giản vì nhu cầu trang trí nhà, chớ ai hơi đâu để ý đến giá trị nghệ thuật..."!
Thực tế cho thấy, thị trường Mỹ thuật Việt Nam dù ra đời sớm nhất trong các ngành nghệ thuật nhưng lại chậm được pháp luật bảo vệ. Các quy định về xử phạt hành chính với việc vi phạm bản quyền mỹ thuật, chép tranh, nhái tranh chưa thật hiện hữu.
Họa sĩ Đào Hải Phong một lần đi dạo trên hè phố ở Hong kong trong chuyến du lịch đã tận mắt thấy một "thợ chép" đang say sưa nhái tranh của mình. Về tới Việt Nam, gặp bạn bè, ông còn đùa: "Đâu phải chỉ có mình chép tranh của Tây, Tây cũng chép của Ta đó thôi!". Nhưng tận trong đáy lòng, ông thấy đau cho "đứa con" tinh thần của mình.
Chính vì được chép thoải mái nên đến bất cứ cửa hàng nào trong phố tranh, khách hàng cũng được giới thiệu "công khai" về nguồn gốc... Người bán hàng tại phố tranh chỉ cho người mua cách phân biệt, tranh chép không có chữ ký của tác giả ở phía dưới, cũng không có dòng chữ "đã chép của ai...". Nhiều phòng tranh ở đây còn kiêm luôn cả vẽ chân dung, trang trí nội thất, thiết kế đồ họa... Mỗi cửa hàng đều có một đội ngũ thợ chuyên chép tranh. Họ không phải là những họa sĩ chuyên nghiệp, không có "máu giang hồ" và sự bụi bặm thường thấy ở giới hoạt động nghệ thuật.
Phần đông người chép là sinh viên mỹ thuật làm thêm. Người vẽ lại quan trọng nhất là kỹ thuật bắt chước. Những yếu tố màu sắc, hình khối, bố cục không quan trọng, miễn sao giống y chang là được.
Những "thợ" chép chuyên nghiệp thì thuận lợi hơn. Tuy chẳng học qua trường lớp nào, nhưng chép nhiều rồi cũng quen tay. Họ luôn có mặt 24/24 để khi khách mang mẫu đến hoặc cần gấp là "chép" ngay tại chỗ. Thù lao của người chép tranh được tính bằng độ khó hay dễ của bức tranh và thời gian hoàn thành sản phẩm.
Ngoài tranh bằng chất liệu sơn mài, phố tranh Nguyễn Văn Trỗi còn có tranh chép bằng... đá quý. Đá được nghiền nhỏ, họa sĩ chỉ cần phun lên vải một lớp keo chuyên dụng sau đó phối màu theo đúng bức tranh gốc và lồng vào khung gỗ. Như chính tên gọi, giá trị mỗi bức tranh đá quý thường gấp 3, 4 lần tranh chép thường.
Và... tranh chép ở "phố Tây"
Những Gallery hay cửa hàng tranh trên đường Nguyễn Huệ và đặc biệt ở đường Bùi Viện, Q.1 lại chuyên bán cho các đối tượng khách du lịch nước ngoài - gọi là phố tranh Tây. Phố tranh Tây ẩn khuất ngay dưới những nhà nghỉ, khách sạn hiện đại. Không rầm rộ như trên đường Nguyễn Văn Trỗi, số lượng cửa hàng và họa sĩ cũng ít hơn, nhưng "thợ chép" ở đây chuyên nghiệp hơn.
Họa sĩ Toàn, chủ phòng tranh Nguyễn, số 155A Bùi Viện, nói vui: "Ở phố Tây, tranh chép cũng phải Tây Tây một chút mới bán được hàng". Cái Tây mà người họa sĩ này đề cập là tốc độ chép và xu hướng mua bán nhanh vì người nước ngoài ít khi mặc cả giá.
Đặc biệt khi chép xong "họa sĩ" không phải cho vào khung gỗ. Sau khi gỡ ra khỏi giá vẽ, tranh sẽ được khách Tây cho vào một ống nhựa để tiện cho việc di chuyển bằng máy bay. Hầu hết khách du lịch khi mua tranh như một món quà sau một lần đến Việt Nam, nên chủ đề cũng đơn giản.
Theo họa sĩ Xuân Chiếu (phòng tranh 102 Bùi Viện), một bức tranh chép cũng có nhiều cách để thưởng thức. Người thích màu sắc, người ưa bố cục, có người mua tranh chỉ vì thấy cái khung gỗ bên ngoài xinh xinh. Khách Tây cũng vậy, đôi khi thấy bức nào có vẻ Việt Nam thì mua, chứ không đòi hỏi cao hơn. Vì thế tranh về những vùng đất hay chân dung về người phụ nữ Việt bán chạy hơn. Nhiều khi đơn đặt hàng chỉ đơn thuần là chép lại một poster vừa mua được ở đâu đó của người bán dạo trên đường phố.
Tranh cho khách Tây không đòi hỏi quá cao về mỹ thuật vì không ít khách hàng là "Tây ba lô". Thế nhưng, giá cả lại được tính bằng đô nên chẳng may có khách Việt nào lỡ vào mua cũng phải chịu mức giá Tây ấy.
Thực tế cho thấy chép tranh đang là một nghề kinh doanh hái ra tiền ở các thành phố lớn. Bùi Xuân Phái là một trong những họa sĩ bị sao chép tranh nhiều nhất. Tình hình tệ hơn khi số lượng tranh giả của ông đã gấp nhiều lần tranh thật và có nguy cơ làm mất giá trị tranh thật. Cách tốt nhất là các họa sĩ nên tự cứu lấy mình trong hoàn cảnh này như giới âm nhạc là thành lập một trung tâm bảo hộ bản quyền.
(Theo SV)